Oscilacije

Sluša se na II godini dodiplomskog studija Mašinskog fakulteta u Zenici u ljetnom semestru. Obim nastave je 2 časa predavanja, te 2 časa vježbi sedmično.

Nastavnik:  doc.dr. Elma Ekinović

Asistenti:  mr. Alma Žiga, dipl. ing.
Josip Kačmarčik, dipl.ing.

Program predavanja:

Uloga i zadatak teorije oscilacija. Analitička mehanika. Veze. Princip mogućih pomjeranja. Opće jednačine dinamike. Lagranžove jednačine druge vrste. Linearna teorija oscilacija. Stabilnost ravnoteže u konzervativnom polju sila. Lagranž-Dirihleova teorema. Kriterijum Silvestera. Prva i druga teorema Ljapunova o nestabilnosti ravnoteže. Kinetička energija sistema. Relejeva funkcija rasipanja. Pravolinijske male oscilacije materijalne tačke. Slobodne oscilacije pri djelovanju konstantne sile. Slobodne neprigušene oscilacije. Slobodne prigušene oscilacije s otporom proporcionalnim prvom stepenu brzine. Slobodne prigušene oscilacije tačke pri postojanju Kulonovog trenja. Prinudne neprigušene oscilacije. Dinamički faktor pojačanja. Rezonancija. Prinudne prigušene oscilacije sa otporom proporcionalnim prvom stepenu brzine. Male oscilacije materijalnog sistema sa jednim stepenom slobode. Slobodne neprigušene oscilacije. Slobodne prigušene oscilacije pod dejstvom otpora srazmjernog prvom stepenu brzine. Prinudne oscilacije. Slučaj proizvoljnih poremećajnih sila. Slučaj periodično promjenljivih poremećajnih sila. Rezonancija. Male oscilacije materijalnog sistema sa dva stepena kretanja. Slobodne neprigušene oscilacije. Opći integrali diferencijalnih jednačina kretanja. Dvojno matematičko klatno. Lančani i torzioni sistemi sa dva stepena slobode. Oscilacije vozila. Svojstva glavnih oscilacija sistema. Podrhtavanje. Poprečne oscilacije. Slobodne prigušene oscilacije. Raut-Hurvicov kriterijum stabilnosti. Prinudne neprigušene oscilacije. Rezonantni dijagrami. Prinudne prigušene oscilacije. Dinamički apsorber sa prigušenjem. Male oscilacije materijalnog sistema sa konačnim brojem stepeni slobode. Torzione oscilacije reduktora. Kritične brzine brzohodnih vratila. Vertikalno vratilo sa jednim diskom. Horizontalno vratilo sa više diskova. Primjena računara pri rješavanju dinamičkih i oscilatornih problema

Vježbe su auditorne i na njima se rade zadaci iz pređenog gradiva. Na laboratorijskim vježbama (u računskom centru) studenti se upoznaju sa primjenom numeričkih metoda u rješavanju problema oscilovanja.

Ispit se sastoji iz pismenog i usmenog dijela. Na pismenom ispitu rješavaju se zadaci iz pređenog gradiva, a na usmenom ispitu vrši se provjera teoretskog znanja. Uvjet za polaganje usmenog dijela ispita je položen pismeni dio.

Obavezna: (1) Vukojević D., Ekinović E.: Teorija oscilacija, Mašinski fakultet, Zenica, 2004.; Dopunska: (1) Radosavljević Lj: Teorija oscilacija, Mašinski fakultet, Beograd, 1986

PRIMJERI ISPITNIH ROKOVA:
ISPIT I
ISPIT II (1. parcijalni)
ISPIT III
ISPIT IV