Univerzitet u Zenici

 

 

 

 

 

TERMODINAMIKA (IV semestar, 45 + 30)

Program predavanja:

Osnovni koncept termodinamike. Definiranje osnovnih pojmova. Dimenzije i jedinice. Osnovne termodinamičke jedinice. Nulti zakon termodinamike. Prvi zakon termodinamike. Energija. Entalpija. Rad promjene volumena otvorenog sistema. Prvi zakon termodinamike za otvoreni sistem. specifična toplota. Konzervacija mase i energije. Konzervacija mase. Konzervacija energije. Rad strujanja i tehnički rad. P-v-T ponašanje čiste supstancije. P-v-T površina. Termodinamski dijagrami. Termodinamske tabele. Idealni plinovi. Pojam idealnog plina. Jednačina stanja idealnih plinova. Specifične toplote idealnih plinova. Mješavine idealnih plinova. Promjene stanja idealnih plinova za zatvoren sistem. Drugi zakon termodinamike. Povratni i nepovratni procesi. Postulati drugog zakona termodinamike. Clausiusova nejednakost. Tds-jednačine. Princip povećanja entropije. Degradacija energije. Radna sposobnost sistema. Plinski ciklusi. Povratni Ericssonov ciklus. Idealni Joule-Braytonov ciklus. Idealni Ottov ciklus. Idealni Dieselov ciklus. Idealni Sabathe-Seilingerov ciklus. Idealni Atkinsonov ciklus. Idealni mlazno-propulzivni ciklus. Analiza utjecaja nepovratnosti u plinskim ciklusima. Parni ciklusi. Carnotov desnokratni kružni ciklus. Idealni Rankinov ciklus. Idealni Rankinov ciklus s međupregrijavanjem pare. Idealni Rankinov ciklus s regenerativnim zagrijavanjem. Uticaj pritiska u kondenzatoru na idealni Raninov ciklus. Uticaj nepovratnosti u Rankinovom ciklusu. Kombinovani ciklus. Kombinovana proizvodnja toplotne i električne energije. Rashladni ciklusi. Carnotov rashladni ciklus. Idealni rashladni ciklus. Varijacije idealnog rashladnog ciklusa. Eksergetski stepen iskorištenja rashladnih postrojenja. Efekat nepovratnosti kod kompresije. Rashladna sredstva. Ciklus toplotnih pumpi. Vlažni zrak. Osnovna svojstva vlažnog zraka. Entalpija vlažnog zraka. Mollierov h-x dijagram. Grijanje i hlađenje vlažnog zraka. Miješanje zračnih struja. Sušenje materijala. Strujanje stišljivog fluida. Osnovne jednačine strujanja. Brzina zvuka ili akustična brzina. Izentropsko strujanje kroz mlaznicu. Izentropsko strujanje kroz De Lavalov mlaznik. Sagorijevanje. Stehiometrijski odnosi sagorijevanja. Toplotna moć goriva. Temperatura sagorijevanja goriva. Konstanta ravnoteže. Kontrola sagorijevanja. h-t dijagram dimnih plinova. Uticaj produkata sagorijevanja na okolicu.

Program vježbi:

Vježbe su auditorne. Na vježbama se rade zadaci i računski primjeri iz oblasti koje su obrađene na predavanjima.

Provjera znanja:

Provjera znanja vrši se nakon odslušanih predavanja. Ispit se polaže integralno, i sastoji se iz dva dijela: polaganje zadataka i polaganje teorije, nakon čega se studentu daje ukupna ocjena.

Literatura:

Osnovna literatura:
(1) Neimarlija N.: Termodinamika, Dom Štampe Zenica, 2001
(2) Neimarlija N., Selimović S.: Zbirka zadataka iz Nauke o toploti, Mašinski fakultet Zenica, 2003.
(3) Wark K., Richards. E. D.: Thermodynamics-6th ed., McGraw-Hill, 1999.
(4) Black W. Z. & Hartley J. G.: Thermodynamics, Harper Collins Collegel Publishers, 1996.

 

PRIJENOS TOPLOTE (V semestar, 30+30)

Program predavanja:

Kondukcija. Uvod.Temperaturno polje. Gradijent temperature. Fourierov zakon. Koeficijent kondukcije toplote. Opća diferencijalna jednačina kondukcije toplote. Rubni uvjeti. Kondukcija kroz ravan zid. Kondukcija kroz višeslojan ravan zid. Kondukcija kroz cilindričan zid. Kondukcija kroz višeslojan cilindričan zid. Kritična debljina izolacije. Kondukcija kroz sferni zid. Kondukcija kroz višeslojni sferni zid. Jednodimenzionalna stacionarna kondukcija s unutarnjim izvorom toplote. Dvodimenzionalna stacionarna kondukcija toplote. Nestacionarna dvodimenzionalna kondukcija toplote. Konvekcija. Uvod. Strujanje fluida duž zida, u cijevima i kanalima. Režimi strujanja fluida. Fizikalna svojstva fluida. Opća diferencijalna jednačina konvekcije toplote. Empirijski obrazci za prirodnu i prinudnu konvekciju toplote za različite slučajeve. Konvekcija toplote u tečnim metalima. Konvekcija toplote pri faznoj transformaciji pare ili tečnosti čiste supstancije. Zračenje ili radijacija. Uvod. Zakoni zračenja toplote( Planck, Rayleigh-Jeans, Wien, Stefan-Boltzamnn, Kirchhoff i Lambert). Razmjena toplote zračenjem između dvije paralelne površine. Razmjena toplote zračenjem između obuhvaćenih površina. Razmjena toplote zračenjem između površina proizvoljnog položaja u prostoru. Toplotni zastori. Toplotno zračenje plinova i tečnosti. Sunčevo zračenje. Solarni kolektori. Koeficijent prijenosa toplote zračenjem. Prolaz toplote. Izmjenjivači toplote. Uvod. Klasifikacija izmjenjivača. Energetski bilans u izmjenjivačima.  Srednja logaritamska temperatura. Efikasnost izmjenjivača.

Program vježbi:

Vježbe su auditorne. Na vježbama se rade zadaci i računski primjeri iz oblasti koje su obrađene na predavanjima.

Provjera znanja:

Provjera znanja vrši se nakon odslušanih predavanja. Ispit se polaže integralno, i sastoji se iz dva dijela: polaganje zadataka i polaganje teorije, nakon čega se studentu daje ukupna ocjena.

Literatura:

Osnovna literatura:
(1) Gregorić, T., Prenos toplote, Mašinski fakultet Sarajevo, 1970
(2) Holman, J.P., Heat transfer, McGraw Hill, NY, 1997
(3) Stjepović, B., Nauka o toploti, Mašinski fakultet u Zenici, 1988
(4) Neimarlija, N., Selimović, S., Zbirka zadataka iz nauke o toploti, Mašinski fakultet u Zenici, 2003.

 

MEHANIKA FLUIDA ( IV semestar , 45+30 )

Program predavanja

Uvod. Predmet istraživanja,oblast primjene i mjesto u fizici. lstorijski razvoj mehanike fluida. Cilj i sadržaj kursa. Definicija fluida. Koncept kontinuuma. Teorija polja (definicije i notacija, algebarske operacije, diferencijalni operatori, nivoske površine i Iinije polja, integralne teoreme, tipovi polja). Fizikalne osobine fluida (gustina, viskozitet, stišljivost, pritisak isparavanja, površinski napon, koeficijent provođenja toplote, specifična toplota ). Reološka podjela materija. Jedinice, dimenzije i dimenzionalna analiza. Sile koje djeluju na fluid ( masene i površinske sile, tenzor napona, tangencijalni naponi, Newtonov zakon viskoziteta, normalni napon, pritisak). Statika fluida. Uvod. Osnovna jednačina statike fluida. Fluid u polju Zemljine teže (nestišljiv fluid, jednačina hidrostatike, stišljiv fluid, primjeri primjene jednačine hidrostatike). Uniformni tok nestišljivog fluida. Sila pritiska fluida na potopljene površine (sila pritiska fluida na ravne površine, sila pritiska fluida na krive površine). Sud pod pritiskom-Mariottova formula. Uzgon. Stabilnost tijela pri plivanju. Relativno mirovanje fluida (pravolinijsko ubrzano kretanje posude s tečnošću u horizontalnoj ravni, ravnomjerno obrtanje posude s tečnošću oko vertikalne ose). Kinematika fluida. Uvod. Lagrangeov i Eulerov pristup analizi kretanja fluida. Materijalni izvod. Sistem i kontrolni volumen. Reynoldsova transportna teorema. Osnovne kinematičke karakteristike strujanja (strujno polje, strujnica, trajektorija, trag, strujna površina, strujna cijev, strujno vlakno, fluidna struja,vrtložna Iinija, vrtložna cijev, srednje vrijednosti veličina strujanja). Protok. Cirkulacija. Kretanje fluidnog elementa (djelića ili čestice). Klasifikacija kretanja fluida. Dinamika fluida (osnovni zakoni mehanike fluida). Uvod. Osnovni zakoni fizike za sistem. Osnovne jednačine mehanike fluida (integralna forma, diferencijalna forma). Pristup rješavanju problema mehanike fluida. Integralna analiza toka. Uvod. Jednačina bilansa mase (jednačina kontinuiteta). Jednačina količine kretanja. Jednačina momenta količine kretanja. Jednačina energije (energija, toplota, rad, jednačina toplotne energije, jednačina mehaničke energije). Neinercijalni koordinatni sistem. lntegralna analiza strujanja u graničnom sloju (debljina graničnog sloja, Von Karmanova integralna jednačina količine kretanja, aminarni granični sloj bez gradijenta pritiska, turbulentni granični sloj bez gradijenta pritiska, separacija graničnog sloja, vrtložni trag). Jednodimenzionalna analiza stacionarnog nestišljivog toka (osnovne jednačine, tečenje kroz cijevi). Jednodimenzionalna analiza stacionarnog stišljivog toka (prostiranje zvučnih talasa, osnovne jednačine, strujanje idealnog gasa u kanalima promjenljivog poprečnog presjeka, izentropsko strujanje idealnog gasa, strujanje idealnog gasa kroz udarni talas). Diferencijalna analiza toka. Strujanje savršenog nestišljivog fluida (osnovne jednačine, jednačina hidrostatike kao integral jednačine hidrodinamike, Bernoullijev integral Eulerovih jednačina, potencijalno strujanje i Cauchy-Lagrangeov integral Eulerovih jednačina, strujna funkcija za ravansko strujanje, kompleksni potencijal i kompleksna brzina, neki jednostavni nevrtložni tokovi, konformno preslikavanje, sila i moment koji djeluju na tijelo u potencijalnom toku - Blasius-Čapljiginovi         obrasci ). Strujanje njutnovog nestišljivog fluida (osnovne jednačine, tačna analitička rješenja (Couettevo rješenje, Poiseuilleovo rješenje, Hagen-Poiseuilleovo rješenje, rješenje strujanja između dva saosna cilindra), približna analitička rješenja (hidrodinamička teorija podmazivanja, diferencijalna analiza strujanja u graničnom sloju), matematsko opisivanje turbulentnih tokova (osnovne jednačine, modeli turbulencije), eksperimentalna rješenja (teorija sličnosti, pojam sličnosti, uvjeti sličnosti, fizikalno značenje bezdimenzionalnih brojeva), numerička rješenja. Isticanje kroz otvore i naglavke. Isticanje kroz otvore. Isticanje kroz naglavke.
Program vježbi
Vježbe su auditorne i Iaboratorijske. U okviru auditornih vježbi rješavaju se zadaci i računski primjeri iz oblasti koje su obrađene na predavanjima. Laboratorijske vježbe obuhvataju demonstraciju osnovnih zakona mehanike fluida na odgovarajućim Iaboratorijskim eksperimentalnim uređajima i sistemima.

Provjera znanja

Ispit iz mehanike fluida ima pismeni i usmeni dio. Student stiće pravo polaganja usmenog dijela ispita kada položi pismeni dio ispita.

Literatura

Osnovna Iiteratura:
(1) Demirdžić I.: Mehanika fluida I dio - Osnove, Mašinski fakultet u Sarajevu, Sarajevo, 1990.
(2) Horvat D.: Hidromehanika I i II dio, FSB Zagreb, Zagreb, 1972.
(3) Čantrak S., Crnojević C.: Hidraulika, DIP GK Beograd, Beograd, 1990.

 

HIDRAULIKA I PNEUMATIKA ( V semestar , 30+30 )

Program predavanja

Uvod. Pojam hidraulike i pneumatike. Istorijski razvoj hidraulike i pneumatike. Oblast primjene hidraulike. Oblast primjene pneumatike. Osnovni pojmovi i karakteristike hidraulike. Uvod. Općenito o prenosu energije. Princip djelovanja hidrauličnog sistema. Prednosti i nedostaci hidrauličnih sistema. Osnovne hidraulične varijable. Osnovni zakoni strujanja fluida. Hidraulični udar. Kavitacija. Označavanje elemenata hidrauličnog sistema. Tipovi hidrauličnih sistema. Hidraulična ulja i tekućine. Klasifikacija hidrauličnih ulja i tekućina. Fizikalna i druga svojstva hidrauličnih ulja i tekućina. Elementi za transformaciju energije. Zapreminske pumpe i motori. Klipne pumpe i motori. Krilne pumpe i motori. Zupčaste pumpe i motori. Vijčane pumpe. Zakretni hidraulični motori. Regulacija kapaciteta zapreminskih pumpi. Hidraulični cilindri. Hidraulični akumulatori. Elementi za upravljanje i regulaciju. Razvodni ventili. Tlačni ventili. Protočni ventili. Upravljačko-regulirajući elementi mobilne hidraulike. Pomoćni elementi. Rezervoari. Filteri. Cjevovodi. Priključni elementi. Uređaji za hlađenje. Uređaji za zagrijavanje. Primjeri elementarnih hidrauličnih sistema. Hidraulični sistemi mašina alatki. Hidraulični sistemi industrijskih postrojenja. Hidraulični sistemi mobilne tehnike. Zaptivanje u hidraulici. Klasifikacija i materijali zaptivača. Zaptivanje nepokretnih površina. Zaptivanje pokretnih površina. Osnove proporcionalne hidraulike. Uvod. Osnovne komponente proporcionalne hidraulike i njihove karakteristike. Osnovna konstrukcija hidrauličnog sistema u proporcionalnoj hidraulici. Osnove servo hidraulike. Uvod. Osnovne komponente servo hidraulike i njihove karakteristike. Osnovna konstrukcija hidrauličnog sistema u servo hidraulici. Osnove upravljačke elektronike i regulaciona kola. Sistemi upravljanja i regulaciona kola. Osnovni elementi upravljačke elektronike. Konstrukcija regulacionog kola. Održavanje hidrauličnih komponenti i sistema. Održavanje hidrauličnih komponenti. Održavanje hidrauličnih sistema. Osnove pneumatike. Uvod. Osnovne karakteristike rada pneumatskog sistema. Prednosti i nedostaci pneumatskih sistema. Označavanje elemenata pneumatskih sistema. Osnovni pojmovi i zakonitosti u pneumatici. Zrak kao radni fluid. Fizikalna svojstva zraka. Promjene stanja zraka. Osnovni termodinamički procesi. Osnovne zakonitosti strujanja zraka - isticanje zraka. Vlažnost zraka i stvaranje kondezata. Stvaranje zraka pod pritiskom i razvod. Kompresor. Radne karakteristike kompresora. Rezervoar za zrak. Cjevovodi i armatura. Prečišćavanje zraka. Zauljivanje stlačenog zraka. Garniture za pripremu zraka. Pneumatske komponente. Uvod. Razvodnici. Brzoispusni ventili. Nepovratni ventili. Prigušni ventili. Prigušnik zvuka. Pneumatski motori. Pneumatski mjerni instrumenti. Pneumatske radne jedinice. Obrtni radni sto. Jedinica za dotur materijala. Radna jedinica za bušenje. Automatski pneumatski cilindar. Primjeri primjene. Zaptivanje u pneumatici. Klasifikacija i materijali zaptivača. Zaptivanje nepokretnih površina. Zaptivanje pokretnih površina. Projektovanje pneumatskih sistema. Uvod. Metode i postupci projektovanja. Održavanje pneumatskih komponenti i sistema. Održavanje pneumatskih komponenti. Održavanje pneumatskih sistema.

Program vježbi

Vježbe su auditorne i laboratorijske. U okviru auditornih vježbi rješavaju se zadaci i računski primjeri iz oblasti koje su obrađene na predavanjima. Laboratorijske vježbe obuhvataju upoznavanje studenata sa  hidrauličnim i pneumatskim komponentama  i sistemima, kao i demonstraciju rada istih.
Provjera znanja
Ispit iz hidraulike i pneumatike ima pismeni i usmeni dio. Student stiće pravo polaganja usmenog dijela ispita kada položi pismeni dio ispita.

Literatura

Osnovna literatura: ( 1 ) Savić V.: Uljna hidraulika 1, Dom štampe Zenica, Zenica, 1989., ( 2 ) Savić V.: Uljna hidraulika 2, Dom štampe Zenica, Zenica, 1990., ( 3 ) Savić V.: Osnovi uljne hidraulike, IKOS Zenica, Zenica, 1991., ( 4 ) Nikolić G.: Pneumatsko upravljanje, FSB Zagreb, Zagreb, 1976. Dopunska literatura: ( 1 ) Bašta T.: Mašinska hidraulika, Naučna knjiga Beograd, Beograd, 1983., ( 2 ) Ašković T., Ašković P.: Hidraulika i pneumatika, Univerzitet u Beogradu, Mašinski fakultet, Beograd, 1997., ( 3 ) Zrnić V.: Pneum

 

PROCESNA TEHNIKA (VI semestar, 45 + 30)
 


Program predavanja

Parametri stanja i promjena sistema. Osnovne veličine disperznog sistema. Disperzni sistemi. Metode za određivanje disperznih karakteristika. Razdvajanje i miješanje disperznih sistema. Maseni bilans, stanje i kvalitet miješanja disperznih sistema. Stepen i oštrina razdvajanja disperznih sistema. Postupci promjene disperziteta. Usitnjavanje. Postupci aglomerisanja. sinterovanje, granuliranje, koagulacija, briketiranje. Miješanje disperznih sistema. Homogenizacija. Materijalni bilans tehnoloških procesa. Procesi sa recirkulacijom. Procesi u rudarstvu. Procesi u termoenergetskim sistemima i koksarama. Procesi u hidroenergetskim sistemima. Procesi u metalurškim sistemima. Procesi sa hemijskim reakcijama. Procesi u rudarstvu. Procesi u termoenergetskim sistemima i koksarama. Procesi u metalurškim sistemima. Energetski bilans tehnoloških procesa. Tehnološki procesi u rudarstvu. Tehnološki procesi u termoenergetskim sistemima i koksarama. Tehnološki procesi u metalurškim sistemima. Toplota hemijskih reakcija. Energetski bilans tehnoloških procesa sa hemijskim reakcijama. Materijalni i ergetski bilans složenih procesa. Odabrana poglavlja iz tehnoloških procesa. Osnovi modeliranja tehnoloških procesa. Uticaj termoenergetskih ni procesnih postrojenja na okolinu.

Program vježbi

Na auditornim vježbama se rade zadaci i primjeri iz oblasti izučavanih u okviru programa predavanja. Terenske vježbe se izvode s ciljem upoznavanja sa karakterističnim dijelovima gradiva izučavanog u okviru programa predavanja. U okviru vježbi rade se dva programa.

Provjera znanja

 Prilikokm predaje programa studenti usmeno kolokviraju materiju vezanu za metodologiju izrade programa. Ispit se polaže integralno usmeno.

Literatura

(1) Ost. Rasov: Tehnološki procesi u hemiji I dio, Procesi u anorganskoj hemiji. (2) Ost. Rasov: Tehnološki procesi u hemiji II dio, Procesi u organskoj hemiji. (3) O. Lererspil: Chemical Reaction Engineering, Willey, New York.

PROCESNA TEHNIKA I MAŠINE (VII semestar, 45 + 30)

Program predavanja

Osnovni pojmovi procesne tehnike.  Osnovni pojmovi i definicije. Klasifikacija procesa u tehnici. Primjena i cilj procesne tehnike u inženjerstvu. Oprema i instalacije procesne tehnike. Klasifikacija procesne opreme. Faktori koji utiču na izbor tipa i glavnih elemenata. Radni uslovi i uslovi za ispitivanje procesne opreme. Elementi aparata. Izolacija. Opremanje aparata mjernim instrumentima. Mehaničke operacije. Uvod u mehaničke operacije i klasifikacija. Usitnjavanje i drobljenje. Sortiranje, prosijavanje i miješanje. Disperzija. Taloženje. Difuzione operacije. Klasifikacija difuzionih operacija. Osnovi difuzionih procesa transporta materije.  Istovremeni transport toplote i materije. Materijalni bilans procesa razmjene materije. Biotehnološki procesi i oprema. Osnove biotehnologije. Osnovne sirovine i proizvodi biotehnologije. Procesi i aparati biotehnologije. Bioreaktori. Sterilizacija procesnog zraka. Postrojenja za biološku preradu otpadnih voda. Mjerenja u biotehnologiji. Hemijski procesi i oprema. Primjena hemijskih procesa u inženjerstvu. Industrijski reaktori. Procesi kristalizacije. Procesi odstranjivanja otpadnih materija. Uvod u tehnologiju odstranjivanja otpada. Sakupljanje i transport otpada. Osnove bioloških, hemijskih i fizikalnih procesa u odstranjivanju otpada. Procesi odstranjivanja otpada. Procesi i oprema u upravljanju opasnim otpadom. Tehnike prečišćavanja. Uvod u tehnike prečišćavanja. Prečistači plinova. Prečišćavanje i filtracija tečnosti. Membranski procesi. Zaštita životne sredine. Uvod i tehničke osnove. Zaštita zraka. Zaštita voda. Zaštita od buke i vibracija.

Program vježbi

Vježbe su auditorne. Na vježbama se rade zadaci i računski primjeri iz oblasti koje su obrađene na predavanjima. U sklopu vježbi studenti rade jedan seminarski rad na neku od zadatih tema obrađenih na predavanjima. U sklopu vježbi bit će organizovana i posjeta studenata fabrikama.

Provjera znanja

Provjera znanja vrši se nakon odslušanih predavanja i predaje seminarskog rada. Studenti svoje seminarske radove brane u obliku prezentacije, koja je mjerodavna za ocjenjivanje.

Literatura

Osnovna literatura:
(1) Grupa autora: IPIM Tehnički priručnik za procesnu industriju, IPIM Zagreb, 1993.
(2) Krstić M.: Mehaničke operacije i uređaji procesnih postrojenja, Univerzitet u Sarajevo, 1970.
(3) Bogner M. G.: Problemi iz difuzionih operacija, Naučna knjiga, Beograd, 1989.
(4) Cord-Landwehr K.: Einfuehrung in die Abfallwirtschaft, B. G. Teubner, Stuttgart - Leipzig, 2000.

 

ENERGETSKE MAŠINE I POSTROJENJA 1
(VIII semestar, 45 + 30)

Program predavanja:

Pregled energetskih resursa na Zemlji. Procjenjeni energetski resursi na Zemlji. Neobnovljivi izvori energije. Obnovljivi izvori energije. Pregled energetskih resursa u BiH. Instalisani termoenergetski kapaciteti. Instalisani hidroenergetski kapaciteti. Upravljanje energetskim resursima u nacionalnoj ekonomiji. Parni radni ciklusi. Idealni Rankinov ciklus. Idealni Rankinov ciklus s međupregrijavanjem pare. Idealni Rankinov ciklus s regenerativnim zagrijavanjem napojne vode. Utjecaj pritiska u kondenzatoru na parni ciklus. Utjecaj nepovratnosti u Rankinovom ciklusu. Kombinovani ciklus. Kogeneracijski ciklus. Stvarni parni ciklusi klasičnih termoelektrana. Toplotne sheme stvarnih termoenergetskih parnih postrojenja. Teorija sagorijevanja fosilnih goriva. Uopće o fosilnim gorivima. Stehiometrijski odnosi sagorijevanja za čvrsta, tečna i plinovita goriva. Minimalna količina kiseonika i zraka za sagorijevanje. Količina produkata sagorijevanja. Toplotna moć sagorijevanja. Temperatura sagorijevanja. Konstanta hemijske reakcije. Kriterij za hemijsku ravnotežu. Kontrola procesa sagorijevanja. Konstrukcija h-t dijagrama plinova sagorijevanja. Utjecaj produkata sagorijevanja na okolicu. Parni kotlovi. Uopće o parnim kotlovima. Klasifikacija parnih kotlova. Cirkulacija prijemnika toplote u parnim kotlovima. Bilans mase i energije u parnim kotlovima. Analiza gubitaka u parnim kotlovima. Energetski i eksergetski stepen djelovanja parnog kotla. Ložišta parnih kotlova. Priprema ugljeva za sagorijevanje u letu. Ložišta za tečna goriva. Ložišta za plinska goriva. Ložišta za otpad. Korozija u kotlovskim postrojenjima. Regulacija kotlovskih postrojenja.

Program vježbi:

Na vježbama se radi jedan grafički rad. Nakon završetka grafičkog rada vrši se javna prezentacija i ocjenjivanje grafičkog rada. Također se organizuje posjeta termoelektrani. 

Provjera znanja:

Provjera znanja vrši se polaganjem teorije, pismeno ili usmeno što zavisi od volje kandidata. Ukupnu ocjenu čini ocjena prezentiranog grafičkog rada i teoretskog ispita.

Literatura:

Osnovna literatura:
(1) Neimarlija N., Energetska postrojenja (predavanja), Mašinski fakultet u Zenici, maj 2003 (2) Neimarlija N., Termodinamika, Dom Štampe Zenica, 2001
(3) Požar H., Osnovi energetike (I svezak), Školska knjiga Zagreb, 1976
(4) Požar H., Osnovi energetike (II svezak), Školska knjiga Zagreb, 1976
(5) Đurić V., Bogner M., Parni kotlovi, Građevinska knjiga Beograd, 1980
(6) Neimarlija, N., Selimović, S., Zbirka zadataka iz nauke o toploti, Mašinski fakultet u Zenici, 2003.

 

ENERGETSKE MAŠINE I POSTROJENJA 2
(VIII semestar, 45 + 30)

Program predavanja:

Parne turbine. Uvod. Klasifikacija parnih turbina. Primjena parnih turbina. Strujanje pare u turbinama. Osnovna jednačina strujanja (Jednačina stanja. Zakon konzervacije mase. Zakon o količini kretanja. Zakon konzervacije energije. Adijabatski izoenergetski proces. Adijabatski proces. Dijabatski proces.) Totalna temperatura i totalni pritisak. Stupanj turbine. Analiza strujanja pare na nepokretnoj lopatici. Analiza strujanja pare na pokretnoj lopatici. Eulerova jednačina i stepeni reaktivnosti. Stepen djelovanja na obimu stupnja turbine. Unutarnji stepen djelovanja stupnja turbine. Stepen transformacije kinetičke u mehaničku energiju. Regulacija parnih turbina (Teoretski aspekt regulacije parnih turbina. Mlaznična regulacija. Regulacija prigušivanjem. Regulaciono kolo za mlazničnu regulaciju i regulaciju prigušivanjem. Regulacija kliznim pritiskom. Izbor načina regulacije.) Višestupne parne turbine (Izbor broja oklopa turbine. Izbor broja obrtaja osovina turbine. Izbor broja osovina turbine. Izbor tipa stupnjeva turbine. Granične snage parnih turbina.) Rashladni sistemi termoenergetskih postrojenja. Uvod. Sistemi hlađenja u termoelektranama (Sistem s protočnim hlađenjem. Sistem s kružnim ili povratnim hlađenjem.) Kondenzatori (Opis rada kondenzatora. Energetski odnosi u kondenzatoru. Izvedbe kondenzatora.) Rashladni tornjevi (Analiza procesa u vlažnom rashladnom tornju. Termički proračun rashladnog tornja. Utjecaj rashladnih tornjeva na okolicu.) Termičko opterećenje okolice kao posljedica energetskih transformacija. Uvod. Utjecaj zagrijavanja vode u rijekama na njena fizikalno-hemijska svojstva. Utjecaj zagrijavanja vode u rijekama na mikrofloru. Utjecaj zagrijavanja vode na floru i faunu u rijekama i jezerima. Hlađenje zagrijane vode u rijekama.

Program vježbi

Na vježbama se radi jedan grafički rad. Nakon završetka grafičkog rada vrši se javna prezentacija i ocjenjivanje grafičkog rada. Također se organizuje posjeta termoelektrani. 

Provjera znanja

Provjera znanja vrši se polaganjem teorije, pismeno ili usmeno što zavisi od volje kandidata. Ukupnu ocjenu čini ocjena prezentiranog grafičkog rada i teoretskog ispita.

Literatura

Osnovna literatura:
(1) Neimarlija N., Energetska postrojenja (predavanja), Mašinski fakultet u Zenici, maj 2003
(2) Požar H., Osnovi energetike (I svezak), Školska knjiga Zagreb, 1976
(3) Požar H., Osnovi energetike (II svezak), Školska knjiga Zagreb, 1976
(4) Stojanović, D., Toplotne turbomašine, Građevinska knjiga Beograd, 1973.


Od 9.9.2003. Fakultet posjeduje certifikat ISO 9001:2000

Adresa:
Mašinski fakultet u Zenici
Fakultetska 1, 72000 Zenica
Tel: ++387 32 449 120
Fax: ++387 32 418 749
E-mail: mf@mf.unze.ba

Google




www.mf.unze.ba
Internet